Podhale

Czym jest Podhale?

Witajcie moi drodzy na stronie, gdzie za moment przedstawimy wam szczegółowe informacje dotyczące tego bogatego kulturowo regionu. Jeżeli zastanawiacie się czym jest Podhale i dlaczego jest tak interesującym punktem wycieczkowym dla wielu osób, to zachęcamy do przeczytania poniższego artykułu!

Podhale to region znajdujący się na południu Polski, w większości na terenie województwa małopolskiego. Rozciąga się u podnóża północnej części Tatr, zaczynając od pasma górskiego Gorce, a kończąc w rejonach Zakopanego, Kościeliska, Witowa oraz innych miast. Ta część regionu nazywana jest również skalnym podhalem, gdyż Podhale wkracza również w Tatry.

Podhale to przede wszystkim bardzo bogata kultura, z której podhalanie (mieszkańcy tego regionu) są szczególnie dumni. Większość mieszkańców stanowią górale ze swoją charakterystyczną gwarą, a rejony przez nich zamieszkane od dawna były wolne od winności pańszczyźnianych czy innych płatności. Wolność oraz brak jakiegokolwiek skrępowania pozwoliły podhalanom na rozwinięcie swojej kultury oraz o dbanie o nią.

Historia regionu

Jeśli jednak zwrócimy uwagę na osiedlanie się na tych terenach osadników, pierwsze zapiski świadczące o pojawieniu się charakterystycznych dla naszego kraju mieszkańców Podhala sięgają XIII wieku. W 1234 roku książę Henryk Brodaty udzielił zgody wojewodzie krakowskiemu na osiedlenie się Niemców na dzisiejszych terenach Podhala. Oczywiście to nie oznacza, że wcześniej nie było tutaj mieszkańców. Mówi się, że już w XI wieku Polacy pochodzący z Raby i Dolnego Dunajca osiedlali się na tych terenach.

Jeśli chodzi o najstarszą miejscowość regionu, to zadziwiająco nie jest to Nowy Targ, późniejsza stolica całego regionu, ale Ludźmierz. Oczywiście „kolonizacja” regionu trwała nawet w późniejszych latach, a najważniejsze zmiany dotyczące ludności datuje się na XVIII i XIX wiek, kiedy to pojawili się pierwsi pasterze owiec, później znani również jako górale. To oni właśnie ubogacili ten region kulturowo oraz rozwinęli folklor włącznie z muzyką, rzeźbiarstwem, czy charakterystycznym budownictwem.

Zabytki i ważniejsze daty

Jeśli chodzi o najważniejsze daty, to z pewnością taką datą będzie 1234 rok, kiedy to wyżej wspomniany Henryk Brodaty pozwolił na osiedlanie się niemieckich kolonistów na Podhalu. Oprócz tego wydarzenia, warto również zwrócić uwagę na doniesienia, że już w XI wieku, czyli nieco ponad 100 lat po oficjalnym założeniu państwa Polskiego pierwsi osadnicy odbywali podróże właśnie na tereny górskie, gdzie szukali nowego domu.

Jeśli chodzi o nowszą historię, nie możemy zapomnieć o licznych buntach oraz historii podczas okupacji (czy to podczas Drugiej Wojny Światowej czy podczas zaborów pod władaniem Austrii). Po odebraniu Podhala przez Austrie, region ten stał się częścią prowincji znaną później jako Galicja. W 1769 roku część Podhala razem ze starostwem nowatorskim przeszło we władanie do rąk Austrii.

Po burzliwych latach XVIII wieku, następne stulecie było równie ciężkie dla mieszkańców tej części małopolski. Mowa tutaj oczywiście o Powstaniu Chochołowskim, które miało miejsce w 1848 roku. Konflikty z władzami austriackimi trwały długo, a pewnym sukcesem było odzyskanie przez mieszkańców wiosek dóbr.

Jeśli chodzi o zabytki lub historyczne miejsca, należy zwrócić uwagę na:

  • Ludźmierz – pierwsza zanotowana osada regionu. W mieście tym warto również udać się do Sanktuarium w Ludźmierzu;

  • Nowy Targ – historyczna stolica Podhala mogąca pochwalić się wieloma pomnikami oraz zabytkami charakterystycznymi dla Podhala;

  • Zakopane – punkt turystyczny tego regionu oraz niesamowicie piękne, dosyć nowoczesne miasto wybudowane zgodnie z tradycjami góralskimi;

  • Gorce – zaraz obok Tatr wysokich, najważniejszy krajobraz Podhala. Jest to pasmo górskie.

  • Zamek w Niedzicy – wybudowane w 1325 roku zamek umiejscowiony przy malowniczym zalewie Czorsztyńskim. W pobliżu tego miejsca warto odwiedzić również Kapliczkę w Niedzicy, Drewniany Spichlerz, czy Zaporę;

  • Drewniany Kościół w Dębnie – jest częścią szlaku architektury drewnianej w Małopolsce. Wybudowany w 1490 roku, kościół zachował wiele elementów charakterystycznych dla tamtych czasów. Mamy tutaj polichromię z około 1500 roku, gotycki krucyfiks (1380 rok) czy Krzyż naturalny, znany również jako drzewo życia. Wpisany na Światową Listę Dziedzictwa Kulturowego UNESCO.

Sport i rekreacja

Jeżeli jesteśmy zainteresowani sportem lub planujemy sobie świetne wakacje, polecamy wziąć pod uwagę najważniejsze miasta Podhala związane ze sportem lub odpoczynkiem, to jest Nowy Targ oraz Zakopane.

Nowy Targ to historyczna stolica całego regionu, która jednocześnie jest jego największym miastem. Najpopularniejszym sportem w mieście jest zdecydowanie hokej. Znajduje się tutaj również klub sportowy Tatry Ski Podhale Nowy Targ, który jest najbardziej utytułowanym klubem. Oprócz tego znajdziemy tutaj również kluby specjalizujące się w unihokeju, piłce nożnej, czy narciarstwie. Jeśli chodzi o sporty w Zakopanem, mamy tutaj do dyspozycji cały wachlarz sportów zimowych. Często nazywane zimową stolicą Polski, Zakopane słynie najbardziej z narciarstwa. Od 2002 roku Wielka Krokiew jest skocznią wykorzystywaną podczas Pucharu Świata w skokach narciarskich.

Osoby zainteresowane odpoczynkiem mogą pozwolić sobie na wybór pomiędzy leniuchowaniem oraz spokojnym wypoczynkiem, a aktywnym spędzaniem czasu – zarówno w Zakopanem jak i Nowym Targu. Możemy wybrać się na przechadzkę po jednym z wielu szlaków aby dotrzeć na jeden z wielu szczytów w Gorcach. Zakopane oferuje o wiele więcej szlaków oraz bardziej wymagające wspinaczki, gdzie możemy zdobyć Rysy, Giewont, Kasprowy Wierch, a dla mniej wysportowanych osób Gubałówkę.

Podhale

Ciekawe miejsca?

Podhale to przede wszystkim Parki Narodowe, muzea oraz naturalne zabytki. Jeśli nie zależy nam na odwiedzeniu tak popularnych i znanych miejsc jak Morskie Oko, Gubałówka, Willa „Koliba” lub Muzeum Karola Szymanowskiego, warto zainteresować się mniej popularnymi miejscami.

Co jeszcze można zwiedzić?

Oprócz miejsc rekreacyjnych wymienionych powyżej, Podhale to również interesujący region jeśli chodzi o kuchnię. Mamy tutaj do dyspozycji wiele klasycznych dla tego regionu dań, które z pewnością zasmakują wielu z was. W tym celu zachęcamy udać się do najlepiej ocenianych karczm, które nie tylko odwzorują właściwy smak i aromat, ale również pozwolą nam poczuć niesamowity klimat kultury podhalańskiej. Interesującym wyborem dla smakoszy sera wędzonego jest Małopolski Szlak Oscypkowy.

Oprócz kuchni podhalańskiej, warto również udać się do Jeziora Czorsztyńskiego lub zapoznać się ze szlakami np. Szlak Architektury Drewnianej w Małopolsce lub Szlak Papieski w Gorcach.

Podhale – rejon warty zwiedzania? Podsumowanie

Podhale to niewątpliwie przepiękne miejsce, które zachwyci nas historią, kulturą, a nawet nowoczesnymi atrakcjami. Jest to idealne miejsce zarówno w lato, kiedy można wybrać się na przeróżne wędrówki po szlakach, oraz w zimę, gdzie będziemy mogli wybrać się na narty lub do term. Oczywiście należy zaplanować sobie naszą wycieczkę, gdyż podróż po wszystkich miejscach charakterystycznych dla tego regionu jest niezwykle długa. Sugerujemy podzielić sobie wyprawę na regiony i zapoznać się z każdą częścią Podhala, która niewątpliwie różni się od innych!